माझ्या लेखणीतून

कृष्णविवर काय असते? ते कसं बनते? आशा अनेक प्रश्नांची उत्तरे विज्ञानाकडे आहेत. अनेकांना या विषयी कुतुहुल आणि कृष्णविवरे जाणून घेण्याची इच्छा असते. आशा सर्व विज्ञानवादी वाचकांसाठी सर आयझॅक आसिमॉव्ह आपल्या कृष्णविवरे या पुस्तकाद्वारे परवानीच देेतात. मूळ इंग्रजी स्वरूपातील पुस्तक सुजाता गोडबोले अप्रतिम अशा मराठी शैलीत अनुवादित करून मराठी वाचकांसाठी उपलब्द करतात. न्यूट्रोण, पल्सार, महाकाय तारे यांसारख् घटकांची माहितीही या पुस्तकात समजायला सोप्या आशा शब्दात करून देतात. कृणविवरांची रचना, ताचे प्रमुख घटक, गुणधर्म आणि प्रकार याचा सचित्र माहितीबरोबरच श्‍वेतबटू, न्यूट्रोण, पल्सार यांसारख्या अवकाशीय घटकांची माहितीही या पुस्तकात दिली आहे. पुस्तकाचे नाव:- शोधांच्या कथा- कृष्णविवरे लेखक:- आसिमॉव्ह आयझॅक अनुवाद:- गोडबोले सुजाता प्रकाशन:- मनविकास प्रकाशन पुस्तकाविषयी थोडक्यात माहिती :--            रात्री अवकाशात मंद अशा वातावरणात लूक लूक चमकणाऱ्या चांदण्याना तारे असे संबोधतात. सूर्य हा आपल्या पृथ्वीपासून जवळ असलेला एक तारा आहे. रात्री अवकाशात दिसणारे तारे हे सूर्या पेक्षा क...

          कोपर्डी, निर्भया, खैरलांजी ह्यासारखी नाव जरी कानावर पडली तरी अंगावर शहारे येतात. कौर्य आणि गलिच्छ वासनेची परिशिमा गाठणारी ह्यांसारखी अगणित दुर्दैवी घटना, मानवतेला काळिमा फासणारे प्रकार वारंवार घडत आहेत किती दुर्दैव!!           हे दुर्दैव आहे या वव्यवस्थेचे, हे दुर्दैव आहे समाज्याच्या विकृतीचे, हे दुर्दैव आहे संस्कारांचे. अशा घटना कमी होण्याच्या ऐवजी दिवसागनिस वाढतच चालल्या आहेत. एक प्रकरण कुठे संपतो ना संपतो तोच दुसरे तयार! चार पाच प्रकरणे समाज्याच्या दृष्टीस पडतात. मोर्चे निघतात, उपोषण होतात पण नंतर काय कायद्याच्या पळवाटांमुळे आरोपी मोकाट आणि कमी शिक्षा होऊन बिनधास्त! बरं चार-पाच घटनांचा समाज पाठपुरावठा करतो पण बाकी प्रकरणाचे काय? National Crime Record Beuro च्या आकडेवारीनुसार 2015 या वर्षात 34651 इतके बलात्कार आपल्या देशात झाले, म्हणजेच ऐका तासात 4ते 5 बलात्कार या देशात होतात. आणि मागील पाच वर्षातील आकडेवारी नुसार या घटना वाढतच चालल्या आहेत. समाजाच्या विकृत स्वभावामुळे काही घटना तशाच...

गुलामगिरीची प्रथा हा अमेरिकेला लागलेला एक कलंक आहे. वसाहतवाद ते १९ वे शतकापर्यंत अमेरिकेत काही भागात गुलामगिरीची प्रथा अस्तित्वात होती.  गुलामगिरी असावी का नसावी यावर अमेरिका दोन भागात विभागली होती. एक उत्तरभाग आणि दुसरा दक्षिण भाग.  गुलामगिरीचा प्रश्न निकालात काढावा तर यापैकी निम्मा भागाचा रोष पत्करावा लागणार. राजकीय, सामाजिक आणि धार्मिक परिस्तिथी बिघडणार. आणि कदाचित अमेरिकेचे दोन भागात विभाजन होणार....... आणि यावरच तोडगा काढण्याचे काम अब्राहम लिंकन यांनी केले. आणि तेच वी. ग. कानेटकर यांनी अब्राहम लिंकन: फाळणी टाळणारा महापुरुष या पुस्तकात प्रभावीपणे मांडले. ------------------------------------------------------------------------ हे पुस्तक लिहताना कानेटकरांनी अगदी अमेरिकेच्या उत्पत्ती ते अब्राहम लिनकांचा खून इतपर्यंत सविस्तर माहिती देण्याचा प्रयत्न केला आहे. अमेरिकेची गुलामी प्रथा समजण्यासाठी आपल्याला अमेरिकेत कोलंबसचे  पाऊल, तिथला वसाहतवाद, अमेरिकेची उत्पत्ती हे समजणे खूप महत्वाचे आहे. ते पुस्तकाच्या पूर्वार्धात कानेटकरांनी व्यवस्थित नमूद केले आहे. त्यांनी पूर्वा...

           काल ५ जून म्हणजेच जागतिक पर्यावरण दिन...!! प्रदूषण, औद्योगिकीकरण, शहरीकरण आणि लोकांची मानसिकता आजकाल पर्यावरण ऱ्हासाला नकळत का होईना आलिंगन देत आहेत. जागतिक पात...

            मान्य करा अथवा करू नका परंतु मानवाला स्वतःच्या गरजा सोडून सतत नवं, अचंबनिय, थरारक, अद्भुत अस काही ना काही हवं असत. त्याच्याच शोधत तो रमलेला असतो. त्यालाच तो जीवन समजत असतो. कधी क्रोधीष्ट तर कधी प्रेमळ, कधी कुरूप तर कधी सुंदर, कधी लहानसा तर कधी आक्राळ विक्राळ असा भासणारा निसर्ग मानवाच्या मूलभूत गरजांसोबत इतर गरजा भागविण्यासाठी कटीबद्द असतो. बदल हा निसर्गाचा नियम आहे. कधी कोणता बदल होईल हे सांगता येत नाही. कधी कोणता कोणता चमत्कार होईल सांगता येत नाही. खगोलीय घटना हा निसर्गाचा जणू एक चमत्कारच...!!!! खगोलीय घटनांची रेलचेल असल्याने हिंदू संस्कृतीत पौर्णिमा आणि अमावस्येला खूप मोठे सांस्कृतिक स्थान लाभलेलेे आहे. यामध्ये भरटी- ओहोटी, दाबाचे पट्टे, पौर्णिमेला चंद्रग्रहण - अमावस्येला सूर्यग्रहण, नौसर्गिक चक्रात बदल या घटना पाहायला मिळतात. म्हणूनच हिंदू सण संस्कृती यावर अवलंबून असावेत.             आज बुधवार दिनांक ३१ जानेवारी २०१८. आज माघी पौर्णिमा म्हणजेच चुडी पौर्णिमा. आ...

          १९२६ च्या सरत्या जानेवारीच्या म्हणजेच २३ तारखेचा सूर्य अगदी इंग्रजी राजसत्तेच्या जुलमाखालीही आनंदमय अश्या भगव्या किरणांनी चारी दिशा उजळवून टाकत तेजस्वी बाळाला जन्माला घालूनच उगवला!!!! पुढेही बाळ अशी हाक लाभलेला हा बालक हिंदुस्थान वाशीयांसाठी बाप म्हणूनच लाभला...... ब्रिटिशी सत्तेच्या जुलमाला पिचलेल्या आणि सामाजिक रूढी परंपरानी ग्रासलेल्या समाजाचे प्रबोधन करून त्यांना ऐकवटण्यासाठी जीवाचे रान करणाऱ्या प्रबोधनकार ठाकऱ्यांच्या घरात हिंदूंचा आधारस्तंभच आई भवानीच्या आशीर्वादाने जन्मला... नाव त्याचे बाळासाहेब ठाकरे!!!! बाळासाहेब ह्या नावाशिवाय महाराष्ट्र काय देशाचा ही इतिहास कदापि पूर्ण होऊ शकत नाही!!! मराठी माणसाला जागे केले            भारत स्वतंत्र झाला होता परंतु स्वतंत्र भारतात विभागलेला हिंदू मात्र अजून एकरूप झाला नव्हता..... जातीयवाद आणि दहशतवाद याच्या सावटाखाली जनता भयभीत झाली होती. विशेषतः वाघासारख्या मराठा माणसाचे जगणे हे शेळीपेक्षा भयानक झाले होते. समाजसुधारक आणि संतांची समृ...

किल्ले अजिंक्यतारा वरील द्वारशिल्पांचा आढावा गडकिल्यावर प्रवेश करायचे असेल तर मुख्य प्रवेशद्वाराशिवाय पर्याय नसतो.... कारण चहूबाजूने गडाला भक्कम आशा तटबंदीने बंदीस्त केलेलं आढळते.....गडाचे प्रवेशद्वार आणि तटबंदी त्याच्या भक्कमतेची साक्ष देतात.... द्वार जितके भक्कम तितकाच गड ही भक्कम!!! म्हणूनच गडाची तटबंदी आणि द्वारे विशेष पद्धतीने बनवलेली दिसतात. ती बनविताना जो नाजूक भाग असतो त्यावर सहसा प्रहार होणार नाही किंवा तो लक्षात येणार नाही याची पुरेपुर दक्षता घेतलेली असते.... त्याचबरोबर बाहेरून येणाऱ्या नवख्या व्यक्तीवर, शत्रूच्या वकीलावर किंवा इतरांवर विशेष छाप पडावी यासाठी द्वारावर काही शिल्पे कोरलेली आढळतात. त्यांना द्वारशिल्प असे संबोधतात. यातून आपल्याला अनेक गोष्टी कळू शकतात.            द्वारशिल्पं म्हणजे प्रवेशद्वारावर असणारे किल्ला बांधणाऱ्या, जिंकणाऱ्या राजसत्तेचे राजचिन्हे!!!  द्वारावर द्वारशिल्प म्हणून काही देवताही आढळून येतात. त्या प्रकोप दूर करणे किंवा भक्तीभावची निशाणी म्हणून आढळतात. कोणती राजवट गडावर राज्य करत होती हे ती...